تبلیغات
نوشته های محمد بلوچ زهی
چون می اندیشم پس می نویسم
صفحه نخست ارتباط با ما مشاهده در موبایل لینك RSS
كاربر میهمان خوش آمدید
دوشنبه 22 آبان 1391

http://taftaniran.com/uploads/2011/02/2378974850.jpgروزنامه اعتماد/محمد بلوچ‌زهی: شاید باورش برای همه سخت باشد كه در عصر حاضر، عصر علم و دانش و تكنولوژی چند نفر از هم‌نسل‌های پدربزرگان ما در بلوچستان ایران با برگزاری آیینی مربوط به هزاران سال پیش همچنان روزی می‌ستانند و با مداوای بیماران از طریق موسیقی‌درمانی آرامش را برای آنان به ارمغان می‌آورند.

موسیقی‌درمانی كه از هزاره پیشین در نگرش‌های شرقی و غربی مورد توجه قرار گرفته در حال حاضر در ایران رو به منسوخ شدن می‌رود اما عده‌یی از نقاط دور و نزدیك با مراجعه به میراث‌داران موسیقی‌درمانی بلوچستان تن و روح و جسم خویش را به آنها می‌سپارند تا تن و روح‌شان تقویت شود و دردهایشان نیز التیام یابند.

شش نفر سفیدپوش، دستار به سر، دستمال به دوش، آخرین نسل از آیین طریقت عرفانی و تنها بازماندگان موسیقی‌درمانی، طبل بر دست و ذكر بر لب، اینجا در جنوبی‌ترین نقطه از جنوب ایران، همچنان مشغولند به مداوای بیماران!
بر اساس یافته‌های به دست آمده بر روی كتیبه‌هایی از 1500 الی 1390 سال پیش در دانشگاه جندی‌شاپور اهواز موسیقی‌درمانی تدریس و توسط پزشكان به دانشجویان ارائه می‌شده است. موسیقی‌درمانی از سال 1982 از سوی سازمان بهداشت و درمان ملی انگلستان به عنوان تخصصی وابسته به رشته پزشكی تعیین شد و درسال 1999 به عنوان حرفه‌یی تثبیت شده در این كشور به رسمیت شناخته شد. در بیش از 50 كشور موسیقی‌درمانی به عنوان یك حرفه و تخصص به ثبت رسیده است و فدراسیون جهانی موسیقی‌درمانی نیز با اهداف معرفی مفهوم كاربرد و رشد، تكامل و گسترش موسیقی‌درمانی و در خدمت كانون جهانی سلامت روان بنیان نهاده شده است.

با نخستین برخورد می‌توان اصالت را در سلام، كلام و مرام اعضای گروه یافت. ساده‌اند و شوخ‌طبع ولی دوست‌داشتنی، اما ذوب‌شده در عرفان و اعتقادی راسخ و علاقه‌یی وافر به كار خویش، با محاسنی سفید و میانگین سنی 65 سال. آخرین راویان این سنت دیرینه، با خواندن و نواختن و با اجرای حركات موزون در مقابل دیدگان، همه را به حیرت و اندكی بعد تحسین وامی‌دارند. به راستی كه صدای طبل طبال و نوای تاریخی پیرمردان موسیقی‌درمانی «پیرپتر» انرژی را مضاعف می‌كند و روح و جسم را شاداب و باطراوت.

در موسیقی‌درمانی به سرپرست گروه «خلیفه» می‌گویند و استاد «محمود بلیده» سرپرستی گروه پیرپتر را از اجدادش به ارث برده و بیم آن می‌رود این سنت تاریخی كه ریشه در باورهای عامیانه مردم ایران زمین دارد به دلیل عدم رغبت نسل كنونی به هنر اجدادشان برای همیشه به تاریخ سپرده شود.

طی سال‌های دهه 70 در بخش قصرقند شهرستان نیك‌شهر به جز این گروه یك گروه دیگر نیز فعالیت می‌كرد كه همه اعضای هفت نفر آن بر اثر كهولت سن از دنیا رفتند و در حال حاضر فرزندان آنان نیز هیچ‌گونه فعالیتی در این زمینه ندارند.
بیشتر بیماران مراجعه‌كننده به گروه پیرپتر از طیف‌های متفاوت هستند و در رده سنی مختلف قرار دارند، از پیر و جوان و زن و مرد گرفته تا فقیر و غنی همه دردشان مشترك است، آمده‌اند جهت تسكین فشارهای روحی از طریق یك نوای گمشده تاریخی.
طی سال‌های گذشته اعضای گروه موسیقی‌درمانی بلوچستان از هفت نفر به شش نفر تقلیل یافته. همین عید سال گذشته بود كه استاد «مجید بن» یكی از اعضای این گروه در انزوا و بی‌خبری مطلق در 75سالگی از دنیا رفت و همچنین استاد «سلیمان بلیده» دیگر عضو برجسته گروه موسیقی‌درمانی در كنج خانه در بستر بیماری است و سرنوشتی مشابه دیگر عضو از دست رفته این گروه در انتظارش است.

این تنها نسل باقیمانده از گروه موسیقی‌درمانی در بلوچستان است، آیینی كه علاوه بر اجرای مراسم مذهبی طریقت قادری بلوچستان، بر اساس اعتقاد بومیان منطقه، با موسیقی بیماران جن‌زده كه گفته می‌شود همان بیماران روحی و روانی هستند، را درمان می‌كند و اجنه و ارواح خبیثه را از تن و روح و روان بیمار می‌زدایند.

اكثر پژوهشگران موسیقی نواحی ایران بر این باورند كه اعضای این گروه در زمره موسیقیدانان برجسته ایران محسوب می‌شوند و موسیقی‌درمانی گروه پیرپتر جزو ماندگارترین موسیقی نواحی ایران زمین به شمار می‌رود. به عقیده پژوهشگران اعضای این گروه نه تنها هنرمند، بلكه هنرمندانی منحصر به‌فرد هستند كه نمونه یا نمونه‌های مشابهی برای هنر آنها وجود ندارد.

به گفته پژوهشگران این نوع موسیقی جذاب و در عین حال عرفانی كه از سنت‌های قدیمی و مهم بلوچستان است با وجود قدمت و اصالت آن، هنوز به جایگاه واقعی خود در كشور دست نیافته و با تغییرات ایجاد شده در باورهای مردم بلوچ و ساختارهای اجتماعی جدید رو به فراموشی است.

موسیقی پیرپتر موسیقی است كه اصالت و پیشینه خود را به طور كامل حفظ كرده و این نوع موسیقی از آمیخته شدن با دیگر سبك‌های موسیقی مصون مانده است كه لازم است برای ترویج و گسترش این نوع موسیقی كه در حال نابودی است، توجه بیشتری شود.

هر گاه موسیقی‌درمانی «پیرپتر» آغاز می‌شود گویی تن و جسم و روح و روان را به ناگاه با خود می‌برد به اعماق تاریخ و وقتی گروه ذكر را آغاز می‌كنندو به اجرای حركات موزون می‌پردازند آنگاه متوجه خواهی شد كه این نوا برخاسته از اعماق تاریخ است اما صدحیف كه گوش شنوایی و چشم بینایی نیست جهت نجات آن از زوال. و طبیبی نیست تا درمان كند آلام موسیقی‌درمانی را.

 

ارسال شده توسط محمد بلوچ زهی در ساعت 04:04 ب.ظ | نظرت شما ()