تبلیغات
نوشته های محمد بلوچ زهی
چون می اندیشم پس می نویسم
صفحه نخست ارتباط با ما مشاهده در موبایل لینك RSS
كاربر میهمان خوش آمدید
سه شنبه 25 مهر 1391
محمد بلوچ‌زهی / روزنامه اعتماد : گرچه با تحولات پیش‌آمده در سال‌های دهه 60 شمسی انقلاب اسلامی ایران مد و مدگرایی با ركود مواجه شد اما در همان سال‌های اولیه انقلاب صنعت سوزن‌دوزی ایران و البسه زنان بلوچ با وجود تحولات و دگرگونی‌ها و ایجاد تغییر در ذائقه جامعه به گل سرسبد بازارهای مد و لباس داخلی و خارجی تبدیل شد و مورد پسند و سلیقه دوستداران هنر ایرانی قرار گرفت. سوزن‌دوزی بلوچ، صنعت بی‌بدیل و شاهكار هنر دست زنان بلوچ در سراسر جهان با نام سوزن‌دوزی بلوچی شناخته شده است و در زبان بلوچی نیز به دس دوچ شهرت دارد. تاكنون آثار فاخر هنر دست زنان بلوچ بارها در داخل و خارج از كشور در نمایشگاه‌های مختلف در معرض نمایش و فروش گذاشته شده است كه با استقبال چشمگیر علاقه‌مندان به صنعت مد و لباس ایرانی مواجه شده و از جمله این آثار می‌توان به آثار اساتید برجسته هنر سوزن‌دوزی ایران مرحوم «مهتاب نوروزی»، «زرخاتون ایرندگانی» و «شهناز ایرندگانی» كه به سفارش فرح و اشرف پهلوی دوخته شده است اشاره كرد كه در حال حاضر در محل دائمی نمایشگاه كاخ سعدآباد در معرض نمایش عموم قرار دارند. به گفته برخی پژوهشگران از دهه 50 تا سال‌های 65 و66 خرید محصولات سوزن‌دوزی و هنر دست زنان بلوچ در بازارهای جهانی از سطح قابل قبولی برخوردار بوده است به طوری كه فرانسه با بیشترین خرید مقام اول، آلمان دوم، امریكا سوم و كشورهای ژاپن، سویس، انگلیس و ایتالیا در رده‌های بعدی خرید محصولات سوزن‌دوزی بلوچ قرار داشته‌اند. 
اما امروزه از یك طرف وفور برندهای چاپی و بی‌كیفیت ماشینی از محصولات سوزن‌دوزی كه بیشتر توسط كشور پاكستان با نام سوزن‌دوزی بلوچ تولید و روانه بازارهای داخلی و خارجی می‌شود و از طرف دیگر عدم توجه به معرفی و بازاریابی این محصول منحصربه‌فرد توسط نهادهای دولتی مربوطه، باعث شده زنگ خطر كوچ نقوش دس دوچ از البسه زنان بلوچ گوش دلسوزان و علاقه‌مندان به فرهنگ و هنر ایران زمین را آزار دهد و هنر اصیل سوزن‌دوزی در بازارهای داخلی و خارجی جای خود را به محصولات ماشینی بی‌كیفیت با مارك جعلی سوزن‌دوزی بلوچ بدهد. مدت‌ها پیش كشور همسایه پاكستان به قابلیت‌های جهانی شدن صنعت سوزن‌دوزی و انعطاف‌پذیری این هنر منحصربه‌فرد پی برده و در سال‌های دهه 50 این كشور با راه‌اندازی كمپانی‌های تولید مواد اولیه محصولات سوزن‌دوزی و طراحی و دوخت و دوز لباس‌های بلوچی توانسته یكی از قطب‌های موثر در صنعت‌سوزن‌دوزی باشد و با بازاریابی و شناساندن هنر سوزن‌دوزی جای پای خود را در عرصه مد و لباس در بازارهای جهانی باز كند به طوری كه از گذشته تاكنون مواد اولیه سوزن‌دوزان ایرانی از كشور پاكستان تامین می‌شود كه تقاضا و مصرف بالای مواد اولیه این محصول توسط سوزن‌دوزان ایرانی سبب شده چرخ صنعت و تولید در پاكستان شتاب چشمگیری به خود بگیرد. سوزن‌دوزی بلوچ را به جرات می‌توان جزو میراث ماندگار قومی و معنوی زنان بلوچ برشمرد كه با دارا بودن جذابیت و ظرافت خاص با وجود عدم توجه و شناساندن این هنر پردرآمد توسط نهادهای مربوطه، توانسته در صدر جایگاه صنایع دستی و میراث فرهنگی ایران‌زمین خودنمایی كند و بدون تردید در صورت توجه و سرمایه‌گذاری دولت به این هنر فاخر سود حاصله از این صنعت جذاب و پركاربرد كمتر از سایر صنایع پردرآمد كشور نخواهد بود. این هنر رازآلود كه ریشه در تاریخ، فرهنگ غنی و فولكلوریك مردم بلوچستان و باورهای عامیانه این قوم آریایی دارد چنان جذاب است كه اكثر مردم‌شناسان هویت و پیچیدگی رفتاری زنان بلوچ را در دل تار و پود، نقش و نگار و پیچ و تاب اشكال هندسی پررمز و راز این هنر تاریخی جست‌وجو می‌كنند. گرچه طی سال‌های اخیر تعداد معدودی از طراحان بلوچ مد و لباس با هزینه شخصی بدون هیچ‌گونه حمایت دولتی با دایر كردن نمایشگاه‌ها و مزون‌های لباس بلوچ در تهران توانسته‌اند با غلبه بر مشكلات، قدم‌های كوچكی را در معرفی سوزن‌دوزی بلوچی بردارند اما این مهم می‌طلبد كه نهادهای حمایتی و وابسته نسبت به میراث فرهنگی ایران‌زمین بیش از این تعلل و كم‌توجهی نكنند و با حمایت از سوزن‌دوزی بلوچ اقدامی موثر و برنامه‌ریزی‌ای اصولی در راستای رونق اقتصاد كشورمان در بخش مد و لباس ایرانی و اسلامی كنند. به لطف بی‌مهری‌ها و غفلت‌های صورت‌گرفته مسوولان مربوطه و عدم شناسایی این صنعت جذاب و پركاربرد نه‌تنها امروزه از استقبال بازارهای جهانی جهت خرید محصولات تولیدی دست زنان بلوچ خبری نیست بلكه اكثر سفارشات به صورت واسطه و با روش سنتی فقط محدود به كشورهای حاشیه خلیج‌فارس و چند كشور اروپایی انجام می‌شود كه سود میلیاردی آن به جیب گشاد واسطه‌های سنتی در این آشفته‌بازار می‌رود و این صنعتگران هستند كه با وجود ماه‌ها صرف وقت جهت تهیه یك جفت لباس به ناچار متحمل ضرر و زیان مادی و معنوی می‌شوند. با وجود پتانسیل‌های موجود در سوزن‌دوزی بلوچ و جذابیت و انعطاف‌پذیری بالای این هنر در صورت سرمایه‌گذاری بخش دولتی و بازاریابی مناسب برون‌مرزی در جهت معرفی محصولات سوزن‌دوزی و همچنین حمایت از صنعتگران سوزن‌دوز با دایر كردن كارگاه‌های سوزن‌دوزی و البسه زنان بلوچ در مركز، می‌توان بر گستره علاقه‌مندان و استفاده‌كنندگان این محصول جذاب افزود و صنعت مد و لباس ایرانی را از انزوا خارج كرد.

http://etemadnewspaper.ir/Released/91-07-25/93.htm
ارسال شده توسط محمد بلوچ زهی در ساعت 06:00 ب.ظ | نظرت شما ()